محسن جابرى عربلو
60
فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامى ( در باب معاملات ) ( فارسى )
از قبول ذكر مىشود مانند : « بعت « 1 » » و در كتاب المهذب و المغنى آرد : ايجاب آن است كه مالك بگويد : « بعتك أو ملكتك » و نظير اين دو لفظ « 2 » . و به بيانى دقيقتر ايجاب انشاى مقصد اصلى عقد مىباشد مثلا در بيع انشاى تمليك عين بعوض در اجاره تمليك منفعت بعوض ، در نكاح انشاى تزويج . . . و هكذا و قبول ، انشاى رضا به ايجاب است . [ « ب » ] بالغ به معنى كسى كه به سن بلوغ رسيده باشد « 3 » . ر ك : بلوغ . بايع فروشنده ، صاحب مبيع . ر ك : بيع . به دو صلاح ( به ضم باء و دال و تشديد واو ) در لغت : پديدار شدن صلاحيت « 4 » . در اصطلاح : به دو صلاح ( در نخل ) سرخ شدن يا زرد شدن خرماست چنان كه اكثر فقهاى فريقين برآنند « 5 » . بسته شدن دانه ، انعقاد حب ( در ميوههاى ديگر ) . سخت و محكم شدن دانه ، اشتداد حب ( در زرع « 6 » ) طلوع ثريا « 7 » . به دو صلاح به اختلاف ميوهها مختلف مىشود ، اگر از ميوههايى باشد كه به سرخ شدن يا سياه شدن يا زرد شدن به حد كمال مىرسد به دو صلاح آن سرخ شدن يا سياه شدن يا زرد گشتن است و اگر از ميوههايى باشد كه به سفيدى مىگرايد به دو صلاح آن عبارت از پر آب و شيرين شدن و زرد گشتن است . و اگر از ميوههايى
--> ( 1 ) . تعريفات جرجانى ، ص 35 . ( 2 ) . المهذب ( ابو اسحاق شيرازى ) ج 1 ، ص 257 ، المغنى ( ابن قدامه ) ج 3 ، ص 560 . ( 3 ) . فرهنگ علوم ( دكتر سجادى ) ص 132 ( 4 ) . لغتنامه دهخدا ذيل « به دو » ، ( 5 ) . الاقناع ج 2 ، ص 132 ، الام ج 3 ، ص 47 ، تذكرة الفقهاء ج 1 ، ص 504 ، جواهر الكلام ج « عقود ؟ ؟ ؟ ص 220 ، بداية المجتهد ج 2 ، ص 150 . ( 6 ) . تذكرة الفقهاء ج مذكور ، ص مذكور ، جواهر الكلام ج مذكور ، ص مذكور ، المهذب ج 1 ، ص 81 ؟ ؟ ؟ ( 7 ) . بداية المجتهد ج مزبور ، ص مزبور ، تذكرة الفقهاء ج مزبور ، ص مزبور .